ຂໍໂທດດ້ວຍຄວາມຈິງໃຈດີບ່ອນໃດ? ຮູ້ຈັກສິລະປະການສ້ອມແຊມຄວາມສຳພັນ ແລະ ການຮັກສາໃຈ
Highlights
- ການຂໍໂທດບໍ່ແມ່ນການເສຍສັກສີ ແຕ່ແມ່ນພຶດຕິກຳທາງສັງຄົມ (Prosocial Behavior) ທີ່ຊ່ວຍສ້ອມແຊມຄວາມເຊື່ອໝັ້ນ ແລະ ຢືນຢັນວ່າເຮົາໃຫ້ກຽດຄວາມຮູ້ສຶກຂອງອີກຝ່າຍຫຼາຍກວ່າອັກຄະຕິຂອງໂຕເອງ.
- ຄຳຂໍໂທດທີ່ຈິງໃຈປຽບຄືຄ້ອນທີ່ທຸບກຳແພງອັກຄະຕິ ເຮັດໃຫ້ທັງສອງຝ່າຍກັບມາລົມກັນດ້ວຍເຫດຜົນ ແລະ ຊ່ວຍປ່ຽນບັນຍາກາດທີ່ເຄັ່ງຄຽດໃຫ້ກັບມາກາຍເປັນບວກເພື່ອການເລີ່ມຕົ້ນໃໝ່.
- ການຂໍໂທດທີ່ມີປະສິດທິພາບຕ້ອງປະກອບດ້ວຍ 3 ສ່ວນຄື: ການຍອມຮັບຜິດ, ການສະແດງຄວາມເຫັນອົກເຫັນໃຈ (Empathy) ແລະ ການໃຫ້ຄຳໝັ້ນສັນຍາທີ່ຈະປັບປຸງແກ້ໄຂເພື່ອບໍ່ໃຫ້ເກີດບັນຫາຊ້ຳຮອຍເກົ່າ.
ພະລັງຂອງຄຳວ່າ “ຂໍໂທດ” ນັ້ນມີຄ່າ ແລະ ຊ່ວຍຮັກສາຈິດໃຈຫຼາຍ ມັນເປັນຄຳພື້ນຖານສັ້ນໆ ແຕ່ມີພະລັງມະຫາສານໃນການຮັກສາຄວາມສຳພັນກັບຄົນອື່ນໆຫຼາຍບໍ່ວ່າຈະເປັນໃຜ. ມັນບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ການຍອມຮັບຄວາມຜິດ ແຕ່ມັນແມ່ນການສະແດງອອກເຖິງຄວາມຮັກ, ຄວາມຮັບຜິດຊອບ, ການໃຫ້ກຽດກັນ ແລະ ກັນ ຫຼາຍກວ່າອັກຄະຕິຂອງໂຕເອງ.
ທຸກຄົນມີໂອກາດທີ່ຈະເຮັດ ແລະ ເກີດຄວາມຜິດພາດສະເໝີ ບໍ່ມີໃຜສົມບູນແບບ 100% ເຊິ່ງເວລາທີ່ເຮົາໄດ້ຫຼົງຜິດເຮັດພາດໄປ ຢ່າຟ້າວໃຊ້ອາລົມໃນການແກ້ໄຂບັນຫາ. ແຕ່ພວກເຮົາຄວນຈະໃຫ້ໂຕເອງໄດ້ລອງພັກ ແລະ ຢຸດຄິດ ໃນເວລານັ້ນເຮົາກໍຈະພົບທາງອອກທີ່ດີກວ່າ.
ການຂໍໂທດຖືເປັນ Prosocial Behavior (ພຶດຕິກຳທາງສັງຄົມ) ທີ່ຈະຊ່ວຍໃນການປິ່ນປົວຮັກສາຄວາມສຳພັນ ໃນທາງຈິດຕະບຳບັດຈະເອີ້ນຂະບວນການນີ້ວ່າ Repair ມັນຄືກົນໄກທີ່ມະນຸດໃຊ້ເພື່ອສ້ອມແຊມຄວາມເຊື່ອໝັ້ນທີ່ຖືກທຳລາຍໄປ.
ນັກຈິດຕະວິທະຍາທີ່ມີຊື່ສຽງຢ່າງ John Gottman ກ່າວວ່າ: ຄູ່ຮັກທີ່ຢູ່ກັນໄດ້ດົນ ບໍ່ແມ່ນຄູ່ທີ່ບໍ່ຜິດກັນ, ແຕ່ແມ່ນຄູ່ທີ່ “ສ້ອມແຊມ (Repair)” ໄດ້ເກັ່ງ ແລະ ໄວ.
ພະລັງຂອງຄຳວ່າຂໍໂທດທີ່ມີຄວາມຈິງໃຈ ຈະຊ່ວຍສົ່ງເສີມຄວາມສຳພັນໃຫ້ດີຂຶ້ນ.
1. ການຫຼຸດກຳແພງທີ່ມີຄວາມອັກຄະຕິ (Breaking the Ego)
ເມື່ອມີການຜິດຖຽງກັນ, ແຕ່ລະຝ່າຍມັກຈະສ້າງກຳແພງເພື່ອປົກປ້ອງຄວາມຮູ້ສຶກຕົນເອງ ເຊິ່ງຄຳວ່າ “ຂໍໂທດ” ທີ່ຈິງໃຈປຽບດັ່ງຄ້ອນທີ່ທຸບກຳແພງນັ້ນລົງ ເຮັດໃຫ້ທັງສອງຝ່າຍກັບມາລົມກັນດ້ວຍເຫດຜົນ ແລະ ຄວາມເຂົ້າໃຈ.
2. ການຢືນຢັນຄວາມຮູ້ສຶກຂອງອີກຝ່າຍ (Validation)
ບາງຄັ້ງ, ສິ່ງທີ່ຫຼາຍຄົນຕ້ອງການບໍ່ແມ່ນຄຳກ່າວຫາວ່າ “ໃຜຜິດ-ໃຜຖືກ”, ແຕ່ແມ່ນການທີ່ເຂົາຮູ້ສຶກວ່າ “ຄວາມເຈັບປວດ ແລະ ຄວາມລຳບາກໃຈຂອງເຂົາຖືກຮັບຮູ້”. ການຂໍໂທດບອກໃຫ້ເຂົາຮູ້ວ່າ ເຈົ້າແຄຣ໌ຄວາມຮູ້ສຶກຂອງເຂົາ ແລະ ເສຍໃຈທີ່ເຮັດໃຫ້ເຂົາຮູ້ສຶກບໍ່ດີ.
3. ການສ້າງຄວາມເຊື່ອໝັ້ນຄືນໃໝ່ (Rebuilding Trust)
ຄວາມຜິດພາດທີ່ບໍ່ມີການຂໍໂທດຈະກາຍເປັນບາດແຜຊ້ຳເຮື້ອ. ການຂໍໂທດຢ່າງຈິງໃຈ (ພ້ອມກັບການປັບປຸງໂຕ) ເປັນຂັ້ນຕອນທຳອິດໃນການຊ້ອມແຊມຄວາມເຊື່ອໝັ້ນທີ່ອາດຈະເພພັງໄປໃຫ້ກັບຄືນມາແຂງແຮງກວ່າເກົ່າ.
4. ເປັນການເລີ່ມຕົ້ນໃໝ່ (The Power of a Reset)
ຄຳວ່າຂໍໂທດຊ່ວຍ “Reset” ບັນຍາກາດທີ່ເຄັ່ງຄຽດໃຫ້ກັບມາເປັນບວກ. ມັນຊ່ວຍໃຫ້ເຮົາບໍ່ຈົມຢູ່ກັບອະດີດ ແລະ ພ້ອມທີ່ຈະກ້າວໄປຂ້າງໜ້າ ເພື່ອໃຫ້ຄວາມສຳພັນທີ່ດີຂອງເຮົາຍືນຍາວຂຶ້ນ.
5. ວິທີຂໍໂທດໃຫ້ມີ “ພະລັງ”
ການຂໍໂທດທີ່ຈະໄດ້ຜົນດີທີ່ສຸດຄວນປະກອບດ້ວຍ 3 ສ່ວນຄື: ການຍອມຮັບໃນສິ່ງທີ່ເຮັດຜິດ, ການເຂົ້າອົກເຂົ້າໃຈ (Empathy) ຮູ້ວ່າສິ່ງນີ້ເຮັດໃຫ້ຄົນອື່ນຮູ້ສຶກບໍ່ສະບາຍໃຈ ແລະ ການແກ້ໄຂໃນສິ່ງທີ່ຜິດພາດສື່ສານວ່າຕໍ່ໄປຈະບໍ່ເຮັດອີກ ຫຼື ຈະບໍ່ໃຫ້ມັນເກີດຂຶ້ນອີກ.
ພວກເຮົາຄວນໃສ່ໃຈຄວາມຮູ້ສຶກກັນ ແລະ ກັນໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ ເພາະຄົນທີ່ຂໍໂທດກ່ອນຄືຄົນທີ່ກ້າຫານທີ່ສຸດ ແລະ ຖ້າຄົນທີ່ເຮັດຜິດແລ້ວຂໍໂທດເຮົາກໍຄວນທີ່ຈະໃຫ້ອະໄພ ນັ້ນຄືການທີ່ເຮົາໄດ້ສະແດງຄວາມເຂັ້ມແຂງທາງດ້ານຈິດໃຈ ມັນຈະເຮັດໃຫ້ຄວາມສຳພັນຂອງພວກເຮົາມີຄວາມສຸກຂຶ້ນ ນັ້ນເອງ.