ແຟຊັ່ນກໍມີພາສານຳຫວາ? ຮູ້ຈັກ Fashion Language ພາສາທີ່ບໍ່ຕ້ອງເວົ້າ ແຕ່ເຂົ້າໃຈໄດ້ພຽງແຕ່ເບິ່ງເຫັນ
Key Takeaways:
- Fashion Language, or "the language of fashion," is a form of non-verbal communication that conveys meaning, emotion, and identity through design elements such as color, shape, material, tailoring details, and styling.
- Historically, clothing has served as a tool for communication, conveying information about status, profession, religion, ethnicity, gender, and social standing, even before fashion became a global industry.
- The study of semiotics, or the science of signs, explains how various elements, including images, colors, shapes, and objects, can function as meaningful signs beyond spoken or written language, a concept applied to fashion.
- Brands develop a distinct Fashion Language, often referred to as their Visual Language, through consistent use of specific design elements like colors, silhouettes, materials, and details, enabling recognition even without a logo.
- Creating a Fashion Language for a brand begins with understanding its core identity, including its philosophy, personality, and values, which are then translated into tangible design elements that form the brand's unique 'vocabulary'.
ເມື່ອເວົ້າເຖິງຄຳວ່າ “ພາສາ”, ຫຼາຍຄົນອາດຈະຄິດເຖິງພາສາລາວ, ພາສາອັງກິດ ຫຼື ພາສາຝຣັ່ງ. ແຕ່ເຄີຍສົງໄສບໍ່ວ່າ ເຄື່ອງນຸ່ງທີ່ເຮົາໃສ່ກໍມີ “ພາສາ” ຂອງມັນເອງເຊັ່ນກັນ.
ເຄີຍສົງໄສບໍ່ ຫຼາຍໆຄັ້ງເຮົາຍ່າງກາຍໃຜຜູ້ໜຶ່ງແລ້ວຮູ້ສຶກວ່າ “ຄົນນີ້ເບິ່ງໜ້າເຊື່ອຖື”, “ຄົນນີ້ເບິ່ງຄືເປັນສິລະປິນ” ຫຼື “ຄົນນີ້ໜ້າຈະເຮັດວຽກສາຍເຕັກໂນໂລຊີ” ທັງທີ່ເຂົາຄົນນັ້ນຍັງບໍ່ທັນໄດ້ເວົ້າ ຫຼື ແນະໂຕເອງກັບເຮົາ ເພາະສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນແມ່ນ Fashion Language ຫຼື “ພາສາຂອງແຟຊັ່ນ” ທີ່ກຳລັງເຮັດໜ້າທີ່ນຳສະເໜີຕົວຕົນຂອງເຂົາຜ່ານເສື້ອຜ້າທີ່ໃສ່.
ແຟຊັ່ນບໍ່ໄດ້ເປັນພຽງເລື່ອງຂອງຄວາມສວຍງາມ, ແຕ່ເປັນການສື່ສານທີ່ສົ່ງຕໍ່ແນວຄິດ, ບຸກຄະລິກ, ຕົວຕົນ ແລະ ຄຸນຄ່າຜ່ານສີ, ຮູບຊົງ, ວັດສະດຸ, ລາຍລະອຽດ ແລະ ວິທີການໃສ່ ເຮັດໃຫ້ກາຍເປັນພາສາທີ່ຜູ້ຄົນຮຽນຮູ້ ແລະ ຕີຄວາມໝາຍໄດ້ໂດຍບໍ່ຮູ້ຕົວ.
Fashion Language ແມ່ນຫຍັງ?
Fashion Language ຫຼື ພາສາຂອງແຟຊັ່ນ ແມ່ນການສື່ສານອະວັດຈະນະພາສາ (Non-verbal communication) ຜ່ານການອອກແບບແຟຊັ່ນ ມັນເປັນການຖ່າຍທອດຄວາມໝາຍ, ອາລົມ ແລະ ຕົວຕົນ ໂດຍອາໄສອົງປະກອບຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ສີ, ຮູບຊົງ, ວັດສະດຸ, ລາຍລະອຽດການຕັດຫຍິບ ແລະ ຮູບແບບການແຕ່ງກາຍ.
ຕົວຢ່າງທີ່ເຫັນໄດ້ຊັດເຈນເຊັ່ນ: ຊຸດສູດສີດຳທີ່ຕັດຫຍິບຢ່າງປະນີດ ມັກຈະສື່ເຖິງຄວາມເປັນມືອາຊີບ ແລະ ຄວາມໜ້າເຊື່ອຖື; ໃນຂະນະທີ່ເສື້ອຜ້າຂະໜາດໃຫຍ່ Oversize ຈັບຄູ່ກັບເກີບຜ້າໃບ ຈະໃຫ້ຄວາມຮູ້ສຶກທີ່ຜ່ອນຄາຍ. ການເລືອກວັດສະດຸ ເຊັ່ນ ເສື້ອໜັງ ກໍສາມາດສະທ້ອນເຖິງຄວາມແຂງແກ່ນ. ນອກຈາກນີ້, ສີສັນຍັງເຮັດໜ້າທີ່ສື່ສານໂດຍກົງ ເຊັ່ນ: ສີຂາວສື່ເຖິງຄວາມລຽບງ່າຍ ແລະ ສີແດງສື່ເຖິງຄວາມໝັ້ນໃຈ.
ໂດຍສະຫຼຸບແລ້ວ, ເຄື່ອງນຸ່ງທີ່ເຮົາສວມໃສ່ ກໍປຽບເໝືອນ “ປະໂຫຍກ” ທີ່ເຮົາໃຊ້ສື່ສານກັບຄົນອ້ອມຂ້າງໃນທຸກໆມື້ ໂດຍບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງມີຄຳເວົ້າໃດໆ.
ຈາກເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມ ສູ່ພາສາຂອງສັງຄົມ
ກ່ອນທີ່ແຟຊັ່ນຈະກາຍເປັນອຸດສາຫະກຳລະດັບໂລກ, ມະນຸດໃຊ້ເຄື່ອງນຸ່ງເປັນເຄື່ອງມືໃນການສື່ສານມາຕັ້ງແຕ່ສະໄໝບູຮານ.
ການແຕ່ງກາຍບໍ່ໄດ້ມີໜ້າທີ່ພຽງແຕ່ປົກປ້ອງຮ່າງກາຍຈາກສະພາບອາກາດເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງບອກເລົ່າເຖິງຖານະ, ອາຊີບ, ສາສະໜາ, ເຊື້ອຊາດ, ເພດ ຫຼື ແມ່ນແຕ່ສະຖານະທາງສັງຄົມຂອງຜູ້ສວມໃສ່.
ຕົວຢ່າງທີ່ເຫັນໄດ້ແຈ້ງຄື ສີມ່ວງ ໃນເອີຣົບຍຸກບູຮານ ເຊິ່ງເຄີຍເປັນສີທີ່ສະຫງວນໄວ້ສຳລັບລາຊະວົງ ແລະ ຊົນຊັ້ນສູງ ເນື່ອງຈາກສີຍ້ອມມີລາຄາສູງ ແລະ ຫາຍາກ. ການໃສ່ສີມ່ວງຈຶ່ງເປັນສັນຍະລັກຂອງອຳນາດ ແລະ ຄວາມມັ່ງຄັ່ງໂດຍບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງອະທິບາຍດ້ວຍຄຳເວົ້າ. ນີ້ຈຶ່ງຖືເປັນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງການໃຊ້ແຟຊັ່ນເປັນ “ພາສາ” ທີ່ຜູ້ຄົນໃນສັງຄົມສາມາດອ່ານ ແລະ ຕີຄວາມໝາຍຮ່ວມກັນໄດ້.
ໃນຊ່ວງທ້າຍສະຕະວັດທີ 19 ຫາຕົ້ນສະຕະວັດທີ 20, ນັກພາສາສາດ ແລະ ນັກປັດຊະຍາເລີ່ມສຶກສາສາດທີ່ເອີ້ນວ່າ Semiotics ຫຼື “ສາດແຫ່ງສັນຍະ” ເຊິ່ງອະທິບາຍວ່າ ສິ່ງຕ່າງໆ ອ້ອມຕົວ ບໍ່ວ່າຈະເປັນພາບ, ສີ, ຮູບຊົງ ຫຼື ວັດຖຸ ລ້ວນແຕ່ສາມາດເຮັດໜ້າທີ່ເປັນເຄື່ອງໝາຍທີ່ສື່ຄວາມໝາຍໄດ້ ບໍ່ແມ່ນສະເພາະແຕ່ຄຳເວົ້າ ຫຼື ພາສາຂຽນເທົ່ານັ້ນ.
ຜູ້ບຸກເບີກແນວຄິດນີ້ແມ່ນ Ferdinand de Saussure ແລະ Charles Sanders Peirce ເຊິ່ງວາງຮາກຖານໃຫ້ກັບການສຶກສາການສື່ສານຜ່ານສັນຍະລັກ.
ນັກວິຊາການດ້ານແຟຊັ່ນຈຶ່ງນຳເອົາແນວຄິດດັ່ງກ່າວມາຕີຄວາມໝາຍວ່າ “ເຄື່ອງນຸ່ງກໍຄືສັນຍະຊະນິດໜຶ່ງ”. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: ຊຸດສູດມັກຈະສື່ເຖິງຄວາມເປັນມືອາຊີບ, ເກີບບູດໃຫ້ຄວາມຮູ້ສຶກແຂງແກ່ນ, ຫຼື ສີດຳອາດຈະສະທ້ອນທັງອຳນາດ, ຄວາມຫຼູຫຼາ ຫຼື ຄວາມລຶກລັບ ຂຶ້ນຢູ່ກັບບໍລິບົດໃນການນຳໃຊ້.
ຈຸດປ່ຽນສຳຄັນເກີດຂຶ້ນໃນປີ 1967 ເມື່ອ Roland Barthes ພິມປຶ້ມ The Fashion System ເຊິ່ງກາຍເປັນໜຶ່ງໃນວຽກງານວິຊາການທີ່ມີອິດທິພົນທີ່ສຸດຂອງວົງການແຟຊັ່ນ.
Barthes ສະເໜີແນວຄິດວ່າ “ແຟຊັ່ນມີໂຄງສ້າງຄືກັນກັບພາສາ”. ລາວອະທິບາຍວ່າ ເຄື່ອງນຸ່ງບໍ່ໄດ້ມີພຽງແຕ່ສິ່ງທີ່ເຮົາໃສ່ແທ້ໆເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງລວມເຖິງເຄື່ອງນຸ່ງທີ່ຖືກອະທິບາຍຜ່ານຄຳເວົ້າ, ພາບຖ່າຍ ແລະ ສື່ແຟຊັ່ນຕ່າງໆ ອີກດ້ວຍ.
ທີ່ສຳຄັນ, ລາວມອງວ່າອົງປະກອບເຊັ່ນ: ສີ, ຮູບຊົງ, ວັດສະດຸ ແລະ ລາຍລະອຽດການຕັດຫຍິບ ປຽບເໝືອນ “ຄຳສັບ” ທີ່ເມື່ອນຳມາປະສົມປະສານກັນ ຈະເກີດເປັນ “ປະໂຫຍກ” ທີ່ສື່ສານຄວາມໝາຍສະເພາະອອກມາ. ແນວຄິດນີ້ກາຍເປັນຮາກຖານສຳຄັນທີ່ເຮັດໃຫ້ແຟຊັ່ນຖືກມອງວ່າເປັນລະບົບການສື່ສານ ບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ສິລະປະການແຕ່ງກາຍ.
ຈາກ Design Language ສູ່ Fashion Language
ໃນຊ່ວງທົດສະວັດ 1980, ວົງການອອກແບບເລີ່ມໃຊ້ຄຳວ່າ Design Language ເພື່ອອະທິບາຍເອກະລັກຂອງຜະລິດຕະພັນ ບໍ່ວ່າຈະເປັນເສັ້ນສາຍ, ຮູບຊົງ, ສັດສ່ວນ, ສີ, ວັດສະດຸ ຫຼື ລາຍລະອຽດການອອກແບບທີ່ຖືກນຳໃຊ້ຊໍ້າຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ.
ແນວຄິດນີ້ຈຶ່ງຖືກນຳມາປະຍຸກໃຊ້ກັບແຟຊັ່ນ ຈົນເກີດເປັນຄຳວ່າ Fashion Language ຫຼື Visual Language ຂອງແຕ່ລະແບຣນ ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ:
- Chanel: ສື່ສານຜ່ານຜ້າທວິດ (Tweed), ໂທນສີດຳ-ຂາວ ແລະ ລາຍຄິວ (Quilt).
- Rick Owens: ໃຊ້ຊິລູເອດ (Silhouette) ແບບສະຖາປັດຕະຍະກຳ, ສີເຂັ້ມ ແລະ ການເລເຢີ (Layer) ເປັນເອກະລັກ.
- Comme des Garçons: ໂດດເດັ່ນດ້ວຍການອອກແບບທີ່ທ້າທາຍກອບເດີມຂອງເຄື່ອງນຸ່ງ ແລະ ຮູບຊົງແບບອາວອງກາດ (Avant-garde).
ເມື່ອແບຣນໃຊ້ພາສາການອອກແບບເຫຼົ່ານີ້ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ, ຜູ້ຄົນກໍສາມາດຈື່ຈຳແບຣນໄດ້ ເຖິງແມ່ນວ່າຈະບໍ່ມີໂລໂກ້ປະກົດຢູ່ເທິງເຄື່ອງນຸ່ງເລີຍກໍຕາມ.
ປັດຈຸບັນ Fashion Language ບໍ່ໄດ້ຈຳກັດຢູ່ພຽງແຕ່ໃນວົງການແຟຊັ່ນອີກຕໍ່ໄປ, ແຕ່ຍັງຖືກນຳໄປໃຊ້ກັບການສ້າງແບຣນ, ການອອກແບບຜະລິດຕະພັນ ແລະ ການສ້າງພາບລັກສ່ວນບຸກຄົນ.
ເມື່ອສະໄຕລິດເວົ້າວ່າ “Find Your Fashion Language” (ຄົ້ນຫາພາສາແຟຊັ່ນຂອງທ່ານ), ພວກເຂົາບໍ່ໄດ້ໝາຍເຖິງການຊອກຫາສະຕາຍທີ່ກຳລັງເປັນກະແສ, ແຕ່ໝາຍເຖິງການຄົ້ນຫາຊຸດຂອງອົງປະກອບທີ່ສະທ້ອນຕົວຕົນຂອງທ່ານຢ່າງສະໝໍ່າສະເໝີ ບໍ່ວ່າຈະເປັນສີ, ຮູບຊົງ, ວັດສະດຸ, ລາຍລະອຽດ ຫຼື ວິທີການແຕ່ງຕົວ ຈົນກາຍເປັນເອກະລັກທີ່ຜູ້ຄົນສາມາດຈື່ຈຳໄດ້.
ທ້າຍທີ່ສຸດແລ້ວ, Fashion Language ຈຶ່ງບໍ່ແມ່ນພຽງເລື່ອງຂອງເຄື່ອງນຸ່ງ, ແຕ່ແມ່ນ “ພາສາພາບ” ທີ່ຊ່ວຍບອກເລົ່າວ່າເຮົາແມ່ນໃຜ, ແບຣນເຊື່ອໃນສິ່ງໃດ ແລະ ຕ້ອງການສື່ສານຫຍັງກັບໂລກ ໂດຍບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງເອີຍອອກມາເປັນຄຳເວົ້າແມ່ນແຕ່ຄຳດຽວ.
ເປັນຫຍັງບາງແບຣນຈຶ່ງຈື່ໄດ້ ເຖິງວ່າຈະບໍ່ມີໂລໂກ້?
ເຄີຍສັງເກດບໍ່ວ່າ ບາງຄັ້ງເຮົາເຫັນເຄື່ອງນຸ່ງພຽງບາດດຽວກໍສາມາດເດົາແບຣນໄດ້ ທັງທີ່ບໍ່ມີໂລໂກ້ປະກົດຢູ່ເລີຍ. ນັ້ນເປັນເພາະແບຣນເຫຼົ່ານັ້ນມີ Fashion Language ທີ່ຈະແຈ້ງ ຍົກຕົວຢ່າງເຊັ່ນ:
- Chanel: ໃຊ້ຜ້າທວິດ (Tweed), ໄຂ່ມຸກ, ໂຄງເສື້ອທີ່ລຽບງ່າຍແຕ່ຫຼູຫຼາ ແລະ ໂທນສີດຳ-ຂາວ ຈົນກາຍເປັນພາບຈຳຂອງຄວາມສະຫງ່າງາມຕະຫຼອດການ.
- Rick Owens: ເລືອກໃຊ້ຮູບຊົງ (Silhouette) ຍາວ, ສີເຂັ້ມ ແລະ ການໃສ່ຊ້ອນກັນ (Layer) ທີ່ໃຫ້ຄວາມຮູ້ສຶກຄືກັບວຽກສະຖາປັດຕະຍະກຳ.
- Stone Island: ສື່ສານຜ່ານຜ້າເຕັກນິກ, ການຍ້ອມສີເສື້ອຜ້າ (Garment Dye) ແລະ ລາຍລະອຽດແບບເຄື່ອງແຕ່ງກາຍທະຫານ.
- Maison Margiela: ໂດດເດັ່ນດ້ວຍແນວຄິດ Deconstruction (ການເປີດເຜີຍໂຄງສ້າງເຄື່ອງນຸ່ງ) ແລະ ລາຍລະອຽດທີ່ເບິ່ງຄືວ່າຍັງເຮັດບໍ່ສຳເລັດສົມບູນ.
ທັງໝົດນີ້ຄື “ພາສາ” ທີ່ແຕ່ລະແບຣນໃຊ້ເວົ້າກັບຜູ້ບໍລິໂພກຢ່າງສະໝໍ່າສະເໝີ.
ແລ້ວແບຣນຈະຫາ Fashion Language ຂອງຕົນເອງໄດ້ແນວໃດ?
ການສ້າງ Fashion Language ບໍ່ໄດ້ເລີ່ມຈາກການອອກແບບເສື້ອຜ້າ, ແຕ່ເລີ່ມຈາກການທຳຄວາມເຂົ້າໃຈຕົວຕົນຂອງແບຣນ. ຂະບວນການສາມາດເລີ່ມຕົ້ນໄດ້ດັ່ງນີ້:
1. ຄົ້ນຫາ Brand Philosophy (ປັດຊະຍາຂອງແບຣນ) ແບຣນເຊື່ອໃນສິ່ງໃດ? ເປັນຫຍັງຈຶ່ງກໍ່ຕັ້ງຂຶ້ນ? ຢາກປ່ຽນແປງຫຍັງໃຫ້ກັບຜູ້ຄົນ?
2. ກຳນົດ Brand Personality (ບຸກຄະລິກຂອງແບຣນ) ລອງຈິນຕະນາການວ່າແບຣນແມ່ນຄົນຜູ້ໜຶ່ງ, ເຂົາຈະເປັນຄົນແບບໃດ? ສຸຂຸມ, ມ່ວນຊື່ນ, ດຸດັນ, ອົບອຸ່ນ, ລຶກລັບ ຫຼື ລຽບງ່າຍ.
3. ນິຍາມ Core Values (ຄຸນຄ່າຫຼັກ) ເລືອກຄຸນຄ່າຫຼັກຂອງແບຣນປະມານ 3–5 ຂໍ້ ເຊັ່ນ: Innovation (ນະວັດຕະກຳ), Craftsmanship (ວຽກສີມື), Sustainability (ຄວາມຍືນຍົງ), Performance (ປະສິດທິພາບ), Freedom (ອິດສະຫຼະ).
4. ແປຄຸນຄ່າໃຫ້ເປັນງານອອກແບບ ນີ້ຄືຂັ້ນຕອນທີ່ແນວຄິດເລີ່ມກາຍເປັນ Fashion Language. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ:
– Performance ຜ້າເຕັກນິກ, ນໍ້າໜັກເບົາ, ເຄື່ອນໄຫວສະດວກ
– Luxury ວັດສະດຸຄຸນນະພາບສູງ, ລາຍລະອຽດປານີດ
– Freedom ຮູບຊົງຫຼວມ, ໃສ່ງ່າຍ
– Precision ເສັ້ນສາຍຄົມ, ຕັດຫຍິບຢ່າງຮຽບຮ້ອຍ
5. ສ້າງ Design DNA ກຳນົດອົງປະກອບທີ່ແບຣນຈະໃຊ້ຊໍ້າຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ເຊັ່ນ: ສີຫຼັກ, ຮູບຊົງ, ວັດສະດຸ, ລວດລາຍ, ຮູບແບບກະເປົ໋າ, ປົກເສື້ອ, ງານຫຍິບ, ອຸປະກອນເສີມ ແລະ ວິທີວາງໂລໂກ້. ອົງປະກອບເຫຼົ່ານີ້ຄື “ຄຳສັບ” ຂອງແບຣນ ແລະ ເມື່ອໃຊ້ຮ່ວມກັນຢ່າງສະໝໍ່າສະເໝີ ກໍຈະກາຍເປັນ “ພາສາ”.
Fashion Language ຄືຫົວໃຈຂອງແບຣນທີ່ຍືນຍົງ
ຫຼາຍແບຣນສາມາດປ່ຽນຄໍເລັກຊັນໄດ້ທຸກລະດູການ, ປ່ຽນສີ, ປ່ຽນແຮງບັນດານໃຈ ຫຼື ປ່ຽນວັດສະດຸ. ແຕ່ສິ່ງໜຶ່ງທີ່ຍັງຄົງຢູ່ສະເໝີຄື Fashion Language. ນັ້ນຄືເຫດຜົນທີ່ເຮົາຈື່ຈຳແບຣນໄດ້ ເຖິງແມ່ນວ່າຈະບໍ່ມີໂລໂກ້. ເພາະສິ່ງທີ່ຜູ້ຄົນຈື່ຈຳ ບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ເຄື່ອງນຸ່ງໂຕໜຶ່ງ, ແຕ່ແມ່ນ “ວິທີທີ່ແບຣນສື່ສານກັບໂລກ”.
ທ້າຍທີ່ສຸດແລ້ວ, Fashion Language ຈຶ່ງບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ເລື່ອງຂອງແຟຊັ່ນ, ແຕ່ແມ່ນການສ້າງອັດຕະລັກ, ການເລົ່າເລື່ອງ ແລະ ການສ້າງຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງແບຣນກັບຜູ້ຄົນຜ່ານການອອກແບບ ເພາະເມື່ອແບຣນສາມາດເວົ້າພາສາຂອງຕົນເອງໄດ້ຢ່າງຈະແຈ້ງ, ຜູ້ຄົນກໍຈະເລີ່ມ “ຟັງ” ແລະ ຈື່ຈຳແບຣນນັ້ນໄດ້ໂດຍບໍ່ຕ້ອງມີຄຳອະທິບາຍໃດໆ.