|
Getting your Trinity Audio player ready...
|
ພະຍາດຊຶມເສົ້າ ຍັງຄົງເປັນໜຶ່ງໃນຄວາມເຈັບປ່ວຍທີ່ເຮົາຕ້ອງໄດ້ທຳຄວາມເຂົ້າໃຈກັນອີກຫຼາຍ ທີ່ວ່າແບບນັ້ນກໍເພາະວ່າ ໃນຫຼາຍໆຄັ້ງ ເມື່ອເກີດເຫດສະຫຼົດໃຈຂອງຜູ້ມີອາການດັ່ງກ່າວ ເຮົາຍັງເຫັນວ່າ ມີຫຼາຍຄຳເວົ້າທີ່ຍັງເປັນການຕຳໜິເຂົາເຈົ້າ ຫຼື ບາງຄຳເວົ້າກໍບໍ່ເໝາະທີ່ຈະໃຊ້ກັບຜູ້ທີ່ເປັນພະຍາດນີ້.
ເພາະພະຍາດຊຶມເສົ້າເປັນຄວາມເຈັບປ່ວຍທັງທາງໃຈ ແລະ ກາຍ ພົບໄດ້ໃນຄົນທຸກເພດທຸກໄວ, ເຮົາກໍມີໂອກາດທີ່ຈະໄດ້ປະສົບພົບເຈິຜູ້ເປັນພະຍາດນີ້ໄດ້ຢູ່ອ້ອມໂຕເຮົາ ຫຼື ກະທັ້ງເຮົາເອງກໍອາດກາຍເປັນພະຍາດນີ້ໄດ້ເອງເຊັ່ນກັນ. ສະນັ້ນ ການຮຽນຮູ້ທີ່ວ່າສິ່ງໃດທີ່ເຮົາຄວນເວົ້າ ຫຼື ບໍ່ຄວນເວົ້າກັບເຂົາເຈົ້າ ກໍເປັນສິ່ງທີ່ຈຳເປັນທີ່ຮູ້ໄວ້ກໍບໍ່ເສຍຫາຍ ແຖມຍັງຊ່ວຍໃຫ້ຮູ້ວ່າຄຳເວົ້າ ຫຼື ປະໂຫຍກແບບໃດທີ່ສົ່ງຜົນດີຕໍ່ຈິດໃຈຂອງຄົນເປັນຊຶມເສົ້າແທ້ໆ.
ແລ້ວພະຍາດຊຶມເສົ້າແມ່ນຫຍັງ?
ພະຍາດຊຶມເສົ້າ ຫຼື Depression ເປັນພະຍາດທາງຈິດທີ່ພົບໄດ້ຫຼາຍທີ່ສຸດ ແລະ ພົບໃນຄົນເຈັບຫຼາກຫຼາຍຊ່ວງອາຍຸ ເປັນພາວະທີ່ຄົນເຈັບເກີດຄວາມຮູ້ສຶກເສົ້າຊຶມ, ໝົ່ນໝອງ, ບໍ່ມີຄວາມສຸກ, ຫງຸດຫງິດ ຫຼື ເບື່ອໜ່າຍເປັນເວລາຕໍ່ເນື່ອງຍາວນານ ຈົນອາລົມດ້ານລົບສົ່ງຜົນຕໍ່ການໃຊ້ຊີວິດປະຈຳວັນເຊັ່ນ: ເຮັດໃຫ້ນອນບໍ່ຫຼັບ, ເບື່ອອາຫານ, ບໍ່ຢາກເຮັດຫຍັງ, ບໍ່ມີສະມາທິ ຈົນເຖິງຂັ້ນສົ່ງຜົນເສຍຕໍ່ຮ່າງກາຍ ເຮັດໃຫ້ອ່ອນເພຍ, ໝົດແຮງ, ຈ່ອຍຜອມ, ນໍ້າໜັກຫຼຸດ ເປັນຕົ້ນ.
ສຳລັບສາເຫດທີ່ນຳໄປສູ່ພະຍາດຊຶມເສົ້າມີຢູ່ຫຼາຍຢ່າງ ເຊັ່ນ: ສານເຄມີ ຫຼື ສານສື່ປະສາດໃນສະໝອງບໍ່ສົມດຸນ ເຊັ່ນ ການຫຼັ່ງສານເຊໂຣໂທນິນໜ້ອຍກວ່າປົກກະຕິ ເຮັດໃຫ້ເກີດອາລົມເສົ້າຊຶມ, ວິຕົກກັງວົນ, ນອນບໍ່ຫຼັບ, ກິນບໍ່ໄດ້ ຫຼື ເກີດຈາກກຳມະພັນ ເນື່ອງຈາກຄວາມຜິດປົກກະຕິທາງລະບົບປະສາດສາມາດຖ່າຍທອດທາງກຳມະພັນໄດ້ ຫຼື ມີຄວາມເຄັ່ງຄຽດສະສົມ ຫຼື ເກີດເຫດການສະເທືອນອາລົມ ລວມເຖິງປັດໄຈອື່ນໆ.
ຫຼາຍຄັ້ງ ເມື່ອຜູ້ເປັນພະຍາດຊຶມເສົ້າຫາກບໍ່ໄດ້ຮັບການປິ່ນປົວຢ່າງຖືກຕ້ອງ, ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຈາກສັງຄົມທາງດ້ານຄຳເວົ້າຕ່າງໆ ອາດນຳໄປສູ່ພະຍາດຊຶມເສົ້າແບບຮຸນແຮງ ຈົນອາດນຳໄປສູ່ຂັ້ນຢາກທຳຮ້າຍໂຕເອງ ຫຼື ຂ້າໂຕຕາຍ.
ແລ້ວຖ້າຄົນອ້ອມໂຕເຮົາເປັນພະຍາດຊຶມເສົ້າເຮົາຄວນເຮັດແນວໃດ?
ບຸກຄົນທີ່ຕ້ອງເຂົ້າໃຈຄວາມຮູ້ສຶກຂອງຄົນເຈັບຫຼາຍທີ່ສຸດແມ່ນຄົນທີ່ໃກ້ຊິດທັງໝູ່ເພື່ອນ ແລະ ຄອບຄົວ ເພື່ອທີ່ຈະໄດ້ເບິ່ງແຍງ ແລະ ປະຕິບັດຕົວ–ບໍ່ສ້າງຄວາມຫົດຫູ່ໃຫ້ຄົນເຈັບ ໂດຍສະເພາະແມ່ນຄຳເວົ້າ. ເພາະບາງເທື່ອ ຄຳເວົ້າພຽງປະໂຫຍກດຽວ ກໍສາມາດເຮັດໃຫ້ຄົນເປັນຊຶມເສົ້າຄິດຈົບຊີວິດຂອງໂຕເອງໄດ້ໃນທັນທີ. ດັ່ງນັ້ນເຮົາຄວນເອົາໃຈໃສ່ເລື່ອງນີ້ໃຫ້ຫຼາຍໆ.
ປະໂຫຍກທີ່ຄວນເວົ້າກັບຄົນເປັນຊຶມເສົ້າ ມີຫຍັງແດ່?
ຄຳເວົ້າທີ່ຄວນເວົ້າ ກັບຄົນເປັນຊຶມເສົ້າຕ້ອງຊ່ວຍເສີມກຳລັງໃຈ ໂດຍບໍ່ສ້າງຄວາມກົດດັນໃຫ້ກັບຄົນເຈັບ. ຕ້ອງເຮັດໃຫ້ໝັ້ນໃຈວ່າ ຄົນເວົ້າພ້ອມທີ່ຈະຊ່ວຍເຫຼືອ ບໍ່ໄດ້ເຫັນວ່າຄົນເປັນພະຍາດນີ້ເປັນພາລະ ໂດຍຢໍ້າໃຫ້ຄົນເຈັບຮູ້ວ່າຕົວເອງມີຄຸນຄ່າສໍ່າໃດເຊັ່ນ:
- ຮັກເດີ ເຈົ້າສຳຄັນກັບຂ້ອຍກັບໝູ່ທຸກຄົນຫຼາຍ ເຈົ້າຊິເປັນແນວໃດເຮົາກະຍັງຮັກເຈົ້າ
- ຢາກກອດກັນບໍ່?
- ສົນໃຈອອກໄປຍ່າງຫຼິ້ນນຳກັນບໍ່?
- ມີຫຍັງໃຫ້ຊ່ວຍບໍ່ ຂ້ອຍມີເວລາໃຫ້ເຈົ້າໝົດມື້ເລີຍ
- ເຈົ້າບໍ່ໄດ້ຢູ່ຕົວຄົນດຽວ ເຈົ້າຍັງມີຂ້ອຍຢູ່ຂ້າງໆຢູ່ສະເໝີ
- ຂ້ອຍເວົ້າທຳຮ້າຍຈິດໃຈເຈົ້າບໍ່? ຂໍໂທດເດີ ຖ້າບໍ່ໂອເຄບອກໄດ້ເລີຍເດີ
- ພະຍາຍາມໄດ້ດີຫຼາຍ ເກັ່ງຫຼາຍ ຂ້ອຍເຫັນວ່າເຈົ້າກຳລັງຕໍ່ສູ້ ແລະ ພະຍາຍາມມາຕະຫຼອດ
- ຢ່າເວົ້າວ່າໂຕເອງບ້າເລີຍ ເຈົ້າພຽງແຕ່ເສົ້າ
- ມື້ນີ້ໜ້າຕາແຈ່ມໃສ ມີເລື່ອງດີໆເກີດຂຶ້ນບໍ່ ເລົ່າສູ່ຟັງແດ່
- ຕອນນີ້ຂ້ອຍອາດຈະຍັງບໍ່ເຂົ້າໃຈ ບໍ່ຮູ້ວ່າເຈົ້າເຈັບປວດສໍ່າໃດ ແຕ່ຂ້ອຍຢູ່ບ່ອນນີ້ເດີ ແລະຍິນດີທຳຄວາມເຂົ້າໃຈເດີ
ປະໂຫຍກທີ່ບໍ່ຄວນເວົ້າກັບຄົນເປັນຊຶມເສົ້າ ມີຫຍັງແດ່?
ຄຳເວົ້າບາງຄຳ ອາດຈະເຕັມໄປດ້ວຍເຈດຕະນາທີ່ດີ ຊວນໃຫ້ລຸກຂຶ້ນມາສູ້ ແຕ່ແຝງໄປດ້ວຍການສັ່ງສອນ, ກົດດັນ, ປຽບທຽບ, ຕັ້ງຄຳຖາມ, ປະຕິເສດສິ່ງທີ່ຄົນເຈັບເປັນ ຫຼື ສື່ວ່າຄົນເຈັບເປັນພາລະ ຈົນເຮັດໃຫ້ເຂົາເຈົ້າຮູ້ສຶກບໍ່ດີ, ເຄັ່ງຄຽດ ແລະ ສົງໄສໃນຕົວເອງຫຼາຍຂຶ້ນ. ສະນັ້ນ ຄວນຫຼີກເວັ້ນຄຳເວົ້າເຫຼົ່ານີ້:
- ຢ່າຄິດແບບນັ້ນແມ ເປັນຫຍັງຄືບໍ່ເບິ່ງໂລກໃນແງ່ດີແດ່
- ເຈົ້າເບິ່ງບໍ່ຄືຄົນເປັນຊຶມເສົ້າເລີຍ
- ຂ້ອຍບໍ່ຮູ້ວ່າເຈົ້າຮູ້ສຶກແນວໃດ ຢ່າໄປຄິດຫຼາຍ ເລື່ອງເລັກນ້ອຍ ດຽວກະຜ່ານໄປ
- ເປັນຫຍັງບໍ່ລອງອອກເຮືອນ ຫຼື ລອງອອກກຳລັງກາຍ ຈະໄດ້ຮູ້ສຶກດີ
- ຊຶມເສົ້າແຕ່ດົນແລ້ວ ບໍ່ເຂົ້າໃຈເລີຍ ຄືບໍ່ເຊົາຈັກເທື່ອ
- ຂ້ອຍບໍ່ມັກທີ່ເຈົ້າເຮັດໂຕແບບນີ້ເລີຍ ເປັນຫຍັງຕ້ອງເຮັດໃຫ້ເປັນເລື່ອງໃຫຍ່
- ຮູ້ບໍ່ ຄົນອື່ນເປັນໜັກກວ່າເຈົ້າອີກ
- ພະຍາຍາມອີກຈັກໜ້ອຍແມ ເທົ່ານີ້ເອງ ເຮັດບໍ່ໄດ້ບໍ?
- ບໍ່ຕ້ອງຮ້ອງໄຫ້ ຮ້ອງເຮັດຫຍັງ ໄຫ້ໄປກະບໍ່ຊ່ວຍຫຍັງດອກ
- ເປັນຫຍັງບໍ່ກິນເຂົ້າ ມີແຕ່ແນວແຊບໆ
- ສູ້ໆ ຍິ້ມໆເອົາໄວ້
ຄຳເວົ້າຂອງຄົນອ້ອມໂຕເປັນສ່ວນສຳຄັນທີ່ຊ່ວຍຄົນເປັນຊຶມເສົ້າໄດ້ ສະນັ້ນ ການທີ່ເຮົາຮູ້ວ່າອັນໃດຄວນເວົ້າ ຫຼື ບໍ່ຄວນເວົ້າກັບເຂົາເຈົ້າ ຈຶ່ງເປັນສິ່ງທີ່ຄວນຮູ້ໄວ້.
