ຖອດລະຫັດ ຈາກ 3 CEO: ມີຫຍັງທີ່ຕ້ອງຮູ້ ຖ້າຢາກເຮັດທຸລະກິດ FINTECH ໃນລາວ?

ທຸກຄົນເຄີຍສົງໄສບໍ່ວ່າ ແມ່ນຫຍັງຄືປັດໄຈທີ່ຂັບເຄື່ອນການເຕີບໂຕຂອງເຕັກໂນໂລຢີທາງດ້ານການເງິນ (Fintech) ໂດຍສະເພາະໃນລາວ? ບົດຄວາມນີ້ຈະສະຫຼຸບເອົາບົດຮຽນ ແລະ ມຸມມອງທີ່ໜ້າສົນໃຈຈາກວົງສົນທະນາ ໂດຍ 3 ຜູ້ນຳຟິນເທັກແຖວໜ້າຂອງປະເທດ.

ຂໍ້ມູນເຊີງເລິກເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ຖືກແບ່ງປັນໃນເວທີສົນທະນາຫົວຂໍ້ “ທຸລະກິດສາຍການເງິນຄືໂອກາດ ແລະ ຄວາມທ້າທາຍໃໝ່ຂອງເສດຖະກິດລາວ” ເຊິ່ງເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງງານ “Entrepreneur Weekend Summit 2025” ທີ່ຈັດໂດຍ Startnovation ໂດຍມີຜູ້ບໍລິຫານ 3 ທ່ານ ປະກອບດ້ວຍ ທ່ານນາງ ສຸພາພອນ ສວນນະວົງ ຈາກ FINA ແພລດຟອມທີ່ມຸ່ງໝັ້ນໃຫ້ບໍລິການທາງດ້ານການເງິນແກ່ປະຊາກອນ 70% ທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຂົ້າເຖິງທະນາຄານ, ທ່ານ ຈິດປະເສີດ ສົມເພັດ ຈາກ Bansi.la ເຄື່ອງມືບັນຊີອອນລາຍສຳລັບທຸລະກິດ SME ແລະ ທ່ານ ວິຣະສັກ ວິຣະວົງ ຈາກ Bitqik ສູນຊື້ຂາຍຊັບສິນດິຈິຕອລແຫ່ງທຳອິດຂອງປະເທດ ມາຮ່ວມໃຫ້ມຸມມອງທີ່ເລິກເຊິ່ງກວ່າພຽງແຕ່ເລື່ອງຂອງເຕັກໂນໂລຊີ ແຕ່ເປັນຫົວໃຈຂອງການປ່ຽນແປງທາງດ້ານເສດຖະກິດ.

1. ຟິນເທັກບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ເລື່ອງຂອງເຕັກໂນໂລຊີ ແຕ່ຄື ‘ຫົວໃຈ ແລະ ເສັ້ນເລືອດ‘ ຂອງລະບົບເສດຖະກິດ

ເມື່ອເວົ້າເຖິງຟິນເທັກ ຫຼື Fintech ທີ່ຫຍໍ້ມາຈາກ Financial Technology, ຄົນສ່ວນໃຫຍ່ມັກຄິດເຖິງແອັບພລິເຄຊັນໃນມືຖື, ແຕ່ສຳລັບຜູ້ບຸກເບີກໃນ ສປປ ລາວ ຄວາມໝາຍຂອງມັນເລິກເຊິ່ງກວ່ານັ້ນຫຼາຍ. ພວກເຂົາເຫັນວ່າຟິນເທັກບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ເຄື່ອງມື, ແຕ່ເປັນໂຄງລ່າງພື້ນຖານທີ່ສຳຄັນຂອງລະບົບເສດຖະກິດຍຸກໃໝ່.

ທ່ານນາງ ສຸພາພອນ ສວນນະວົງ ຈາກ FINA ອະທິບາຍວ່າຟິນເທັກປຽບດັ່ງ “ຫົວໃຈ” ທີ່ປິ່ນອ້ອມທຸລະກິດໃນທຸກພາກສ່ວນ. ໃນຂະນະທີ່ທ່ານ ຈິດປະເສີດ ສົມເພັດ ຈາກ Bansi.la ເຫັນວ່າມັນຄື “ເລືອດ” ທີ່ຫຼໍ່ລ້ຽງໃຫ້ທຸລະກິດເຕີບໂຕ ແລະ ຂະຫຍາຍຕົວໄດ້. ຫາກປາສະຈາກລະບົບການເງິນທີ່ເຂັ້ມແຂງ ທຸລະກິດອາດດຳເນີນຕໍ່ໄປໄດ້ ແຕ່ບໍ່ສາມາດເຕີບໂຕໄດ້ຢ່າງຍືນຍົງ. ສ່ວນທ່ານ ວິລະສັກ ວິລະວົງ ຈາກ bitqik ເສີມວ່າ ຟິນເທັກ ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ ແພລດຟອມຊື້ຂາຍຄຣິບໂຕເຄີເຣນຊີ ຄືການເຮັດໃຫ້ການລົງທຶນ ແລະ ເງິນທຶນເປັນສິ່ງທີ່ເຂົ້າເຖິງໄດ້ງ່າຍຂຶ້ນ ເຊິ່ງເຊື່ອມໂຍງໂດຍກົງກັບຊີວິດປະຈຳວັນຂອງປະຊາຊົນ.

ມຸມມອງນີ້ປ່ຽນບົດສົນທະນາຈາກຟິນເທັກໃນຖານະ ‘ຜະລິດຕະພັນ’ ທີ່ເຂົ້າມາປ່ຽນແປງຕະຫຼາດ ໄປສູ່ການເປັນ ‘ໂຄງລ່າງພື້ນຖານ‘ ທີ່ຄ້ຳຊູເສດຖະກິດ ເຊິ່ງເປັນຄວາມແຕກຕ່າງທີ່ສຳຄັນຢ່າງຍິ່ງໃນລະບົບເສດຖະກິດທີ່ກຳລັງພັດທະນາຢ່າງ ສປປ ລາວ ທີ່ໂຄງລ່າງພື້ນຖານເຫຼົ່ານີ້ກຳລັງຖືກສ້າງຂຶ້ນຈາກຮາກຖານ.

“ບໍ່ວ່າຈະເປັນນັກຮຽນ, ນັກສຶກສາ ຫຼື ຜູ້ປະກອບການ ໃຫ້ຮູ້ໄວ້ເລີຍວ່າ ການເງິນ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີ ຄືສິ່ງທີ່ຈະປິ່ນອ້ອມທຸກໆຢ່າງທີ່ເຮົາກຳລັງເຮັດຢູ່.”

— ທ່ານ ນາງ ສຸພາພອນ ສວນນະວົງ, CEO ຂອງ FINA

2. ຄວາມທ້າທາຍທີ່ແທ້ຈິງ ຄື ‘ຄວາມເຊື່ອໃຈ, ຂໍ້ມູນ ແລະ ກົດລະບຽບ‘

ຫຼາຍຄົນອາດຄິດວ່າຄວາມທ້າທາຍທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງບໍລິສັດຟິນເທັກຄືການພັດທະນາເຕັກໂນໂລຊີພຽງຢ່າງດຽວ, ແຕ່ບັນດາ CEO ເປີດເຜີຍໃຫ້ເຫັນຄວາມຈິງທີ່ແຕກຕ່າງໄປ. ອຸປະສັກທີ່ແທ້ຈິງນັ້ນບໍ່ໄດ້ແຍກສ່ວນກັນ ແຕ່ເປັນເຄືອຂ່າຍຂອງບັນຫາທາງດ້ານໂຄງສ້າງ, ກົດລະບຽບ ແລະ ຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງມະນຸດທີ່ເຊື່ອມໂຍງເຖິງກັນ.

ທຸກຢ່າງເລີ່ມຕົ້ນຈາກຄວາມທ້າທາຍດ້ານ ກົດລະບຽບ ແລະ ຄວາມເຊື່ອໃຈ ໂດຍທ່ານ ຈິດປະເສີດ ສົມເພັດ ຈາກ Bansi.la ຊີ້ວ່າອຸປະສັກຫຼັກມາຈາກສອງດ້ານ: ດ້ານໜຶ່ງຄືການດຳເນີນທຸລະກິດໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບລະບຽບກົດໝາຍ ແລະ ນິຕິກຳຕ່າງໆ ຂອງທາງພາກລັດ ແລະ ອີກດ້ານທີ່ສຳຄັນບໍ່ໜ້ອຍກວ່າກັນກໍຄື ການສ້າງຄວາມເຊື່ອໝັ້ນຈາກລູກຄ້າໃນການຈັດການຂໍ້ມູນທາງດ້ານການເງິນທີ່ລະອຽດອ່ອນຂອງອົງກອນ. ບັນຫານີ້ຖືກເຮັດໃຫ້ສັບສົນຂຶ້ນໄປອີກຈາກ ຄວາມຂາດແຄນຂໍ້ມູນ ແລະ ການຮັບຮູ້ ທີ່ທ່ານ ສຸພາພອນ ສວນນະວົງ ຈາກ FINA ອະທິບາຍວ່າຂໍ້ມູນດິບໃນຕະຫຼາດນັ້ນຊອກຫາໄດ້ຍາກຫຼາຍ, ພ້ອມທັງຕ້ອງປະເຊີນກັບການຖືກເບິ່ງວ່າເປັນຄູ່ແຂ່ງຂອງທະນາຄານແບບດັ່ງເດີມ ເຮັດໃຫ້ການສື່ສານວິໄສທັດໃຫ້ສາທາລະນະຊົນເຂົ້າໃຈເປັນເລື່ອງຍາກ. ການຂາດຂໍ້ມູນ ແລະ ຄວາມເຂົ້າໃຈນີ້ເອງທີ່ບັ່ນທອນການສ້າງຄວາມໄວ້ວາງໃຈທີ່ຈຳເປັນ.

ທ້າຍທີ່ສຸດ ບັນຫາທັງໝົດຖືກຊ່ອນຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ ຄວາມສັບສົນທີ່ເບິ່ງບໍ່ເຫັນ ດັ່ງທີ່ທ່ານ ວິລະສັກ ວິລະວົງ ຈາກ bitqik ກ່າວວ່າ ຜູ້ໃຊ້ງານມັກເຫັນພຽງແຕ່ໜ້າຕາຂອງສິ່ງທີ່ໃຊ້ຢູ່ ແຕ່ບໍ່ໄດ້ຮັບຮູ້ເຖິງຄວາມສັບສົນມະຫາສານຂອງລະບົບຫຼັງບ້ານທີ່ເຮັດວຽກຢູ່.

3. ທັກສະສູ່ຄວາມສຳເລັດ: ບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ເລື່ອງເຕັກນິກ ແຕ່ຄື ‘ຄວາມເຊື່ອ, ຄວາມສະໝໍ່າສະເໝີ ແລະ ຄວາມເຂົ້າໃຈໃນຂໍ້ກຳນົດກົດໝາຍ‘

ແລ້ວຜູ້ປະກອບການຕ້ອງມີທັກສະຫຍັງແດ່ ຈຶ່ງຈະກ້າວເຂົ້າມາສູ່ວົງການຟິນເທັກ? ຄຳຕອບຈາກທັງສາມ CEO ບໍ່ໄດ້ເນັ້ນທີ່ຄວາມສາມາດດ້ານເຕັກນິກ ແຕ່ເປັນຄຸນສົມບັດທາງຍຸດທະສາດ ແລະ ຄວາມອົດທົນ. ທັກສະເຫຼົ່ານີ້ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນເຖິງຫົວຂໍ້ທີ່ເກີດຂຶ້ນຊ້ຳໆ ໃນລະບົບນິເວດເຕັກໂນໂລຊີຂອງຕະຫຼາດເກີດໃໝ່ ນັ້ນຄື ຄວາມສຳເລັດບໍ່ໄດ້ຂຶ້ນຢູ່ກັບຄວາມສາມາດທາງເຕັກນິກພຽງຢ່າງດຽວ ແຕ່ຂຶ້ນຢູ່ກັບຄວາມອົດທົນ, ຄວາມເຊື່ອໝັ້ນໃນຍຸດທະສາດ ແລະ ຄວາມເຂົ້າໃຈໃນກົດລະບຽບໃນທ້ອງຖິ່ນຢ່າງເລິກເຊິ່ງ.

• ຄວາມເຊື່ອ (Belief): ທ່ານ ສຸພາພອນ ສວນນະວົງ ຈາກ FINA ແນະນຳວ່າສິ່ງທຳອິດທີ່ຕ້ອງມີຄືຄວາມຮູ້ພື້ນຖານໃນທຸລະກິດນັ້ນໆ ຢ່າງຖ່ອງແທ້ ເພື່ອສ້າງຄວາມເຊື່ອໝັ້ນໃນສິ່ງທີ່ຕົວເອງເຮັດ ແລະ ເມື່ອເຮົາເຊື່ອໝັ້ນແລ້ວ ເຮົາກໍຈະສາມາດເຮັດໃຫ້ຄົນອື່ນເຊື່ອໃນວິໄສທັດຂອງເຮົາໄດ້ເຊັ່ນກັນ.
• ຄວາມສະໝໍ່າສະເໝີ (Consistency): ທ່ານ ຈິດປະເສີດ ສົມເພັດ ຈາກ Bansi.la ໄດ້ໃຫ້ຄຳປຽບທຽບທີ່ຊົງພະລັງວ່າການສ້າງສະຕາດອັບນັ້ນບໍ່ແມ່ນການແລ່ນໄລຍະສັ້ນ ແຕ່ເປັນການແລ່ນມາຣາທອນທີ່ຈະຕ້ອງພົບກັບບັນຫາຕະຫຼອດທາງ, ແຕ່ສິ່ງສຳຄັນຄືການຄ່ອຍໆ ແກ້ໄຂບັນຫາເຫຼົ່ານັ້ນໄປຢ່າງອົດທົນ ແລະ ສະໝໍ່າສະເໝີ.
• ຄວາມເຂົ້າໃຈໃນກົດໝາຍທ້ອງຖິ່ນ (Local Compliance): ທ່ານ ວິລະສັກ ວິລະວົງ ຈາກ bitqik ຢໍ້າວ່າ ນອກເໜືອຈາກຄວາມຮູ້ດ້ານເຕັກນິກ ແລະ ການເງິນແລ້ວ ຜູ້ປະກອບການຈຳເປັນຢ່າງຍິ່ງທີ່ຈະຕ້ອງເຮັດຄວາມເຂົ້າໃຈກົດໝາຍ ແລະ ນະໂຍບາຍຂອງປະເທດທີ່ຕົນເອງເຮັດທຸລະກິດຢູ່. ຫາກເຮັດທຸລະກິດໃນ ສປປ ລາວ ກໍຕ້ອງຮູ້ ແລະ ປະຕິບັດຕາມກົດໝາຍຂອງລາວຢ່າງເຄັ່ງຄັດ.

“ຄວາມສະໝໍ່າສະເໝີປຽບເໝືອນການແລ່ນມາຣາທອນ, ແນ່ນອນວ່າລະຫວ່າງທາງເຮົາຈະພົບບັນຫາຕ່າງໆ ຕາມມາ, ແຕ່ເຮົາສາມາດຄ່ອຍໆ ແກ້ໄຂໄປເລື້ອຍໆ ໄດ້.”

— ທ່ານ ຕິດປະເສີດ ສົມເພັດ, CEO ຂອງ Bansi.la