Miss World ເວທີປະກວດນາງງາມລະດັບນານາຊາດທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດໃນໂລກ ກໍ່ຕັ້ງຂຶ້ນໃນປີ 1951 ທີ່ປະເທດອັງກິດ ໂດຍ ເອລິກ ມໍເລ (Eric Morley). ຕະຫຼອດໄລຍະເວລາກວ່າ 7 ທົດສະວັດ ເວທີນີ້ໄດ້ມີວິວັດທະນາການຈາກພຽງກິດຈະກຳໂປຣໂມດງານເທດສະການ ມາສູ່ການເປັນເວທີລະດັບໂລກທີ່ເປັນໜຶ່ງໃນ “Big 4” ຂອງວົງການນາງງາມ.

ຫົວໃຈສຳຄັນທີ່ເຮັດໃຫ້ Miss World ແຕກຕ່າງ ແລະ ຢູ່ມາໄດ້ຢ່າງຍາວນານ ກໍຄືແນວຄິດ “Beauty With a Purpose” (ງາມແບບມີຄຸນຄ່າ) ເຊິ່ງເນັ້ນການນຳເອົາຄວາມງາມ ແລະ ຕຳແໜ່ງທີ່ຮັບຈາກເວທີໄປໃຊ້ເພື່ອສາທາລະນະກຸສົນ ແລະ ການປ່ຽນແປງທາງສັງຄົມ ຫຼາຍກວ່າພຽງແຕ່ຮູບລັກສະນະພາຍນອກ. ປະຫວັດສາດຂອງເວທີນີ້ຈຶ່ງປຽບເໝືອນແວ່ນແຍງສະທ້ອນການປ່ຽນແປງທາງສັງຄົມ, ການເມືອງ ແລະ ບົດບາດຂອງແມ່ຍິງໃນແຕ່ລະຍຸກສະໄໝໄດ້ຢ່າງຊັດເຈນ.

ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນ ແລະ ການປ່ຽນແປງໃນແຕ່ລະຍຸກສະໄໝ

1951 – ຈາກອີເວັນການຕະຫຼາດສູ່ຈຸດປ່ຽນ: ຍ້ອນກັບໄປທີ່ນະຄອນຫຼວງລອນດອນ ຊາຍຊື່ Eric Morley ໄດ້ຈັດງານປະກວດຂຶ້ນເພື່ອໂປຣໂມດເທດສະການ Festival of Britain ໃນຕອນນັ້ນມັນເປັນພຽງ “ອີເວັນການຕະຫຼາດ” ເພື່ອສ້າງພາບລັກໃໝ່ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຫວັງຫຼັງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ 2. ແຕ່ທັນທີທີ່ຜູ້ເຂົ້າປະກວດໃສ່ “ບິກິນີ” ກະແສສັງຄົມອະນຸລັກນິຍົມ ແລະ ວາຕິກັນໄດ້ອອກມາຕຳໜິ. ເຫດການນີ້ເຮັດໃຫ້ອົງກອນຮຽນຮູ້ວ່າ ຫາກເວທີນີ້ບໍ່ມີປັດຊະຍາຮອງຮັບ ມັນຈະຖືກມອງວ່າເປັນພຽງການໂຊເຮືອນຮ່າງ ເຊິ່ງເປັນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງການປັບພາບລັກໃຫ້ເບິ່ງ “ສະຫງ່າງາມ”.

1966 – ການທຳລາຍມາດຕະຖານຄວາມງາມແບບເດີມ: ໄຊຊະນະຂອງ Reita Faria ຈາກອິນເດຍ ໄດ້ສ້າງແຮງສັ່ນສະເທືອນຄັ້ງໃຫຍ່. ການທີ່ແມ່ຍິງອາຊີຄວ້າມຸງກຸດລະດັບໂລກໄດ້ ຖືເປັນການຈີກ “ມາດຕະຖານຄວາມງາມແບບເອີຣົບ” (Eurocentric Beauty Standards) ລົງຢ່າງສິ້ນເຊີງ ແລະ ເຮັດໃຫ້ປະເທດນອກໂລກຕາເວັນຕົກສາມາດມີຕົວຕົນເທິງເວທີໂລກໄດ້.

1970 – ສຽງສະທ້ອນຈາກສິດທິສະຕີ: ໃນຍຸກທີ່ສັງຄົມຕື່ນຕົວເລື່ອງສິດທິແມ່ຍິງ, ກຸ່ມເຟມິນິສ (Feminist) ໄດ້ບຸກປະທ້ວງກາງການຖ່າຍທອດສົດເພື່ອຕັ້ງຄຳຖາມວ່າ “ແມ່ຍິງບໍ່ແມ່ນວັດຖຸ”. ແຮງກົດດັນນີ້ບັງຄັບໃຫ້ເວທີຕ້ອງປັບການເລົ່າເລື່ອງ (Narrative) ຫຼຸດຄວາມເຊັກຊີ່, ເພີ່ມຄວາມຮຽບຮ້ອຍ ແລະ ກໍ່ກຳເນີດເປັນແນວຄິດ “Beauty With a Purpose” ໃນເວລາຕໍ່ມາ.

1984 – ຍຸກແຫ່ງອຳນາດສື່: ໂລກກ້າວເຂົ້າສູ່ຍຸກ Global Media ການຖ່າຍທອດສົດ Miss World ມີຜູ້ຊົມຫຼັກຮ້ອຍລ້ານຄົນທົ່ວໂລກ. ປະເທດຕ່າງໆ ເລີ່ມເຫັນສັກກະຍະພາບຂອງເວທີນີ້ໃນຖານະ ເຄື່ອງມື Soft Power ເພື່ອ “ສາຍພາບປະເທດ” ສູ່ສາຍຕາຊາວໂລກ.

1994 – ກໍລະນີສຶກສາຂອງ Soft Power: ໄຊຊະນະຂອງ Aishwarya Rai ຈາກອິນເດຍ ຊ່ວຍດຶງດູດຄວາມສົນໃຈຂອງໂລກໃຫ້ຫັນມາເບິ່ງວົງການຮູບເງົາ Bollywood ສົ່ງຜົນໃຫ້ອິນເດຍຖືກສະຖາປະນາພາບລັກໃນຖານະສູນກາງວັດທະນະທຳແຫ່ງອາຊີໃຕ້ໄດ້ຢ່າງສະຫງ່າງາມ.

2002 – ບົດຮຽນຈາກຄວາມອ່ອນໄຫວ: ເຫດການຈະລາຈົນໃນໄນຈີເຣຍ ຍ້ອນບົດຄວາມໃນສື່ທ້ອງຖິ່ນທີ່ກະທົບຕໍ່ສາສະໜາ ສອນໃຫ້ໂລກຮູ້ວ່າ ເລື່ອງຂອງຄວາມງາມໃນບາງບໍລິບົດມີພະລັງຫຼາຍພໍທີ່ຈະກະທົບໂຄງສ້າງສັງຄົມ ເຮັດໃຫ້ກອງປະກວດຕ້ອງລະມັດລະວັງຢ່າງຍິ່ງຍວດໃນການເລືອກປະເທດເຈົ້າພາບ.

2000 – ຈຸດປ່ຽນ DNA ຂອງເວທີ: ເມື່ອ Julia Morley ກ້າວຂຶ້ນມານຳອົງກອນ ລາວໄດ້ບັນຍັດສະໂລແກນ “Beauty With a Purpose”. ຜູ້ເຂົ້າປະກວດທຸກຄົນຕ້ອງມີ “ໂຄງການຊ່ວຍເຫຼືອສັງຄົມ” ທີ່ລົງມືເຮັດຈິງ ເຊິ່ງກາຍເປັນປັດໄຈຫຼັກໃນການຊີ້ວັດມຸງກຸດ.

---

ໃນໂລກຂອງການປະກວດນາງງາມທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍແສງສີ, Miss World ໄດ້ສ້າງມາດຕະຖານທີ່ແຕກຕ່າງດ້ວຍການພິສູດວ່າ “ຄວາມງາມ” ທີ່ຊົງພະລັງທີ່ສຸດ ຄືຄວາມງາມທີ່ມາພ້ອມກັບ “ເປົ້າໝາຍ”. ຜ່ານລະບົບການຄັດເລືອກທີ່ເຂັ້ມງວດ ແລະ ການວາງບົດບາດຕົວແທນສະຕີໃນລະດັບສາກົນ ເຮັດໃຫ້ເວທີນີ້ກາຍເປັນພື້ນທີ່ແຫ່ງການປ່ຽນແປງສັງຄົມຢ່າງແທ້ຈິງ.

ເພື່ອໃຫ້ໄດ້ຜູ້ຄອບຄອງມຸງກຸດທີ່ “ຄົບເຄື່ອງ”, Miss World ໄດ້ນຳໃຊ້ລະບົບ Fast Track ຫຼື ຮອບການແຂ່ງຂັນພິເສດ ເພື່ອເປີດໂອກາດໃຫ້ຜູ້ທີ່ມີຄວາມສາມາດໂດດເດັ່ນໃນດ້ານຕ່າງໆ ເຂົ້າຮອບເລິກໄດ້ໂດຍອັດຕະໂນມັດ ເຊິ່ງປະກອບມີ:

• Talent (ຄວາມສາມາດພິເສດ): ເປັນການເປີດພື້ນທີ່ໃຫ້ສາວງາມໄດ້ສະແດງເຖິງພອນສະຫວັນ ແລະ ວັດທະນະທຳອັນລ້ຳຄ່າຂອງຊາດ.
• Sports (ທົດສອບສະມັດຖະພາບ): ເນັ້ນຄວາມແຂງແຮງທັງຮ່າງກາຍ ແລະ ຈິດໃຈ ທີ່ພ້ອມຈະລຸຍງານການກຸສົນໃນທຸກສະພາບແວດລ້ອມ.
• Top Model (ທັກສະການຍ່າງແບບ): ສະທ້ອນເຖິງບຸກຄະລິກກະພາບ ແລະ ຄວາມສະຫງ່າງາມໃນຖານະຕົວແທນວົງການແຟຊັນລະດັບໂລກ.
• Head to Head Challenge: ນີ້ຄືຈຸດຕັດສິນທີ່ສຳຄັນ ເພາະເປັນການທົດສອບທັກສະການເວົ້າ, ການຄິດວິເຄາະ ແລະ ການຕອບຄຳຖາມຕໍ່ໜ້າກ້ອງ ເພື່ອວັດແທນລະດັບສະຕິປັນຍາ ແລະ ທັດສະນະຄະຕິ.

ຕະຫຼອດໄລຍະເວລາທີ່ຜ່ານມາ Miss World ບໍ່ໄດ້ເຮັດໜ້າທີ່ພຽງແຕ່ຈັດງານປະກວດ ແຕ່ຍັງມີບົດບາດສຳຄັນໃນ 4 ດ້ານຫຼັກ ຄື:

1. ການສ້າງຕົວແທນສະຕີສາກົນ: ເປັນເວທີທີ່ລວມເອົາແມ່ຍິງຈາກກວ່າ 100 ປະເທດ ມາເຮັດໜ້າທີ່ເປັນກະບອກສຽງໃຫ້ກັບຊາດຂອງຕົນເອງ.
2. ການທຳລາຍຂີດຈຳກັດດ້ານເຊື້ອຊາດ: ເປັນຜູ້ນຳໃນການສົ່ງເສີມຄວາມຫຼາກຫຼາຍ ໂດຍບໍ່ຈຳກັດວ່າຄວາມງາມຕ້ອງເປັນແບບຕາເວັນຕົກເທົ່ານັ້ນ.
3. ເຄື່ອງມືທາງວັດທະນະທຳ (Soft Power): ຊ່ວຍສ້າງພາບລັກ ແລະ ສື່ສານອັດຕະລັກອັນໂດດເດັ່ນຂອງແຕ່ລະປະເທດໃຫ້ຊາວໂລກໄດ້ຮູ້ຈັກ.
4. ບົດບາດທາງການທູດ: ຜູ້ຊະນະຈະກາຍເປັນ Global Ambassador ທີ່ເດີນທາງໄປທົ່ວໂລກເພື່ອຮ່ວມມືກັບອົງກອນການກຸສົນ ແລະ ພົບປະຜູ້ນຳລະດັບປະເທດ ເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາສັງຄົມ.

ຜູ້ທີ່ຈະກ້າວຂຶ້ນມາເປັນເຈົ້າຂອງມຸງກຸດຟ້າອັນຊົງກຽດ ຈະຕ້ອງເປັນຕົວແທນຂອງຄວາມ “ສົມດຸນ” ທີ່ເນັ້ນຄວາມຮຽບຮ້ອຍ ແລະ ມີລະດັບ:

• Mission-Driven: ຕ້ອງມີ “ພາລະກິດ” ທີ່ຊັດເຈນ ບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ຢາກມີຊື່ສຽງ ແຕ່ຕ້ອງຢາກເຮັດວຽກເພື່ອສ່ວນລວມ.
• ນັກສື່ສານທີ່ມີວຸດທິພາວະ: ສາມາດວິເຄາະບັນຫາລະດັບໂລກ ແລະ ສື່ສານອອກມາດ້ວຍຄວາມເຂົ້າອົກເຂົ້າໃຈ (Empathy).
• ຄວາມສະຫງ່າງາມແບບຄລາສສິກ: ວາງຕົວສຸພາບ ແຕ່ແຝງດ້ວຍຄວາມເຂັ້ມແຂງພາຍໃນ.
• ຄວາມສາມາດໃນການປັບຕົວ: ພ້ອມທີ່ຈະເປັນທູດວັດທະນະທຳທີ່ເຮັດວຽກໄດ້ທັງໃນງານລ້ຽງລະດັບລັດຖະບານ ແລະ ພື້ນທີ່ທຸລະກັນດານ.

Miss World ຈຶ່ງບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ການຄົ້ນຫາຜູ້ຍິງທີ່ງາມທີ່ສຸດ ແຕ່ແມ່ນການເຟັ້ນຫາ “ຜູ້ນຳຍິງ” ທີ່ພ້ອມຈະໃຊ້ທັງ Brain (ສະຕິປັນຍາ), Heart (ຈິດໃຈ) ແລະ Personality (ບຸກຄະລິກ) ເພື່ອສ້າງໂລກທີ່ດີກວ່າເກົ່າ ພາຍໃຕ້ຄຳນິຍາມທີ່ວ່າ “ງາມຢ່າງມີຄຸນຄ່າ” ຢ່າງແທ້ຈິງ.

ທ້າຍທີ່ສຸດແລ້ວ Miss World ບໍ່ແມ່ນເວທີທີ່ຄົ້ນຫາແມ່ຍິງທີ່ງາມທີ່ສຸດໃນໂລກ ແຕ່ມັນຄືເວທີທີ່ຕັ້ງຄຳຖາມວ່າ “ງາມແລ້ວແນວໃດ?” ແລ້ວໃຫ້ຜູ້ຊະນະນັ້ນຕ້ອງຕອບຄຳຖາມນີ້ ດ້ວຍການລົງມືເຮັດຫຍັງບາງຢ່າງເພື່ອປ່ຽນແປງໂລກໃບນີ້ໃຫ້ດີຂຶ້ນແທ້ໆ.